Sunday, 24 May 2020

နေလောင်


. . . နေလောင်တယ်ဆိုတာ ပူမှပဲ လောင်တာပဲလို့ ထင်ထားခဲ့တာ၊ အေးမြနေတဲ့ နှင်းတွေကြားမှာ တစ်ပြင်လုံးဖြူဖွေးနေလို့ မျက်စိကျိန်းတာသက်သာအောင် နေကာမျက်မှန်တပ်ထားရင် ရပြီပဲ ထင်ခဲ့တာ၊ မျက်နာမှာ ဘာမှလည်း လိမ်းတာပြုတာ ဝါသနာမပါ၊ ကိုယ့်မျက်နာကိုယ်လည်း မှန်ထဲ သေချာမကြည့်မိတော့ တစ်ဆောင်းလုံး တမြည့်မြည့်လောင်နေတဲ့ အသားအရေတွေကို ဂရုမပြုမိဘဲ နှင်းတောထဲမှာပဲ အပေါ်တက်လိုက် အောက်ဆင်းလိုက် စကီစီးနေခဲ့မိတာ၊ စကီကွင်းရောက်ပြီဆိုလည်း မိုးလင်းမိုးချုပ်ဆိုသလို တတ်နိုင်သမျှ အစောဆုံးရောက်အောင်သွားတယ် နောက်ကျနိုင်သမျှ နောက်ကျပြီးနေတယ် အခေါက်ရေများနိုင်သမျှများအောင် စီးတယ် ကိုယ်က ပြန်သင်ပေးရမယ့်သူတွေပါရင်လည်း သူတို့ကိုသင်ရင်း စီးရင်းပေါ့
.
. . . ဆောင်းအစပိုင်းနဲ့ အလယ်ပိုင်းမှာ စကီကွင်းသွားတဲ့အချိန် နှင်းကျနေတာများပြီး နေသာတဲ့အချိန်က သိပ်မရှိတော့ မသိသာပေမယ့် ဆောင်းနှောင်းပိုင်း နှင်းတွေစဲသွားတဲ့အခါ နေသာတဲ့အချိန်တွေများလာတယ်၊ အအေးဓာတ်ကတော့ သိပ်မပြောင်းလဲတာမို့ အပေါ်ဆုံးက ဂျာကင်ကြီးတစ်ထည်ချွတ်ထားရတာကလွဲရင် ကျန်တာ ဒီဝတ်စုံအတိုင်းပဲ စီးနေတာမို့ တဖြည်းဖြည်းသာလာတဲ့ နေရောင်ခြည်ထဲက ခရမ်းလွန်ဓာတ်တွေက မျက်နာပေါ်က အရေပြားတွေကို တမြည့်မြည့်လောင်နေတာ မသိလိုက်ဘူး
.
. . . သိလည်း သိလိုက်ရတဲ့ အချိန်ရောက်ရော တော်တော်ကို နောက်ကျနေပြီ၊ မျက်နာပေါ်မှာ နေကာမျက်မှန်တပ်ထားတဲ့ မျက်လုံးတစ်ဝိုက်ပဲ ကွက်ပြီး နဂိုအရောင်အတိုင်းကျန်ခဲ့ပြီး မျက်နာတစ်ပြင်လုံးက အရေပြားတွေ မည်းခြောက်ပြီး အဖတ်အဖတ်တွေတောင်ကွာတယ်၊ ကြားသာကြားဖူး မကြုံဖူးတဲ့ အသားအရေ နေလောင်တယ်ဆိုတာ ဒါမျိုးပါလားလို့ သိလိုက်ရပြီးတဲ့နောက် တစ်ခြား အတူတူ နေပူခံနေတဲ့သူတွေက ဘာမှမဖြစ်ဘဲ ငါ့ကျမှဘာလို့ဖြစ်တာလဲ စပ်စုကြည့်တော့မှ သူတို့က မျက်နာကို တစ်ခုခုတော့ ပုံမှန်လိမ်းဖြစ်နေကြလို့ ခုသာခံသာရှိကြတာလို့ သိရတယ်၊ သိပ်လှချင်လွန်းတာ မဟုတ်ပေမယ့် ကိုယ့်မျက်နာလေး ပျက်စီးခြင်းငါးပါးဆိုက်နေရာက ပုံမှန်အခြေအနေပြန်ရောက်အောင် တော်တော်ကို အချိန်ယူပြီး ထိန်းသိမ်းလိုက်ရတယ်
.
. . . မျက်နာကို ပြန်ပြီး ကုစားနေတဲ့ ကာလထဲမှာ ကိုယ့်ဘဝကိုလည်း အထိတ်တလန့် ပြန်ဆန်းစစ်ကြည့်နေမိတယ်၊ ငါ့ဘဝမှာ နှင်းတွေရဲ့ အအေးဓာတ်ကြောင့် နေလောင်နေတာကို သတိမမူမိတဲ့ အဖြစ်မျိုးများ ဖြစ်နေသေးလား၊ အထိအတွေ့ ခံစားချက်အရ အဆင်ပြေနေပေမယ့် သတိလက်လွတ်နဲ့ မေ့မေ့လျော့လျော့နေမိရင် ငါ့မျက်နာက အရေပြားတွေ မည်းခြောက်တွန့်လိမ် ကွာကျကုန်သလိုဖြစ်မယ့် ကိစ္စမျိုး ငါ့ဘဝထဲ ရှိများရှိနေမလားဆိုပြီး ဆန်းစစ်ကြည့်လိုက်တော့ . . .
.
လွန်ခဲ့တဲ့ ငါးနှစ်
ပထမဆုံး နွေဦးပွင့်ဝေရာသီအစ
အမှတ်တရ

Wednesday, 20 May 2020

အိပ်ရာ


လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ့်သုံးနှစ်တုန်းက ကိုယ့်ရဲ့ အိပ်ယာလေး၊ အခန်းကြမ်းပြင်ကို ပြောင်လက်နေအောင် ကြမ်းတိုက်၊ ရေချိုးခန်းကိုလည်း ပြောင်လက်နေအောင်တိုက်၊ ပိတ်ရက်ဆို အဝတ်လျှော် မီးပူတိုက်၊ ညဆို ဧည့်ခန်းထဲက တီဗီကြီးမှာ ကိုယ်ကြိုက်တဲ့ ဇာတ်လမ်းတွဲတွေသွားကြည့်၊ တစ်ခါတစ်လေ စိတ်တူသဘောတူ ညီကိုတွေ ကိစ္စတစ်ခုခုကို အသည်းအသန် ဆွေးနွေးမိကြပြီဆို ညနက်သွား၊ အခန်းထဲမှာ အပိုပစ္စည်းသိပ်မရှိ၊ ခုတင်ပေါ်မှာတောင် အညာစောင်ပါးလေးတစ်ထည်ပဲခင်းပြီး အပေါ်က အိပ်ရာခင်းစလေး ထပ်အုပ်ထားတာ၊ ဖေ့ဘုတ်ပွတ်စရာ တယ်လီဖုန်းမရှိ၊ ဟိုကြည့်ဒီကြည့်လုပ်စရာ လက်ပတော့မရှိ
.
အခု ဒီပုံကိုကြည့်ပြီး စဉ်းစားနေမိတာ
ငါ အားရင်ဘာတွေများ လုပ်နေခဲ့မိပါလိမ့်

Sunday, 17 May 2020

လူပျိုပေါက်အတွက်


ကိုယ့်ရဲ့လူပျိုမပေါက်တပေါက် သားတော်မောင်ကို ဒေါက်တာဖြိုးသီဟရဲ့ စာအုပ်ရှစ်အုပ် ဝယ်ပေးပြီး ကြုံရင်ကြုံသလို မေးခွန်းတွေမေးပြီး ဘယ်လောက်ထိ နားလည်လဲ စစ်ဆေးတယ်၊ ကျောင်းတွေက သင်မသင်တော့ မသိဘူး၊ ကိုယ်သင်နိုင်တာတော့ အဲဒါ အကောင်းဆုံးပဲ၊ သားနဲ့ အတူနေရရင်တော့ မိသားစု ထမင်းဝိုင်းမှာဖြစ်ဖြစ် စကားလေးဘာလေး ပြောလို့ရတာပေါ့၊ အခုကတစ်ခါတစ်လေမှ တွေ့၊ ဖုန်းဆက်ရင်လည်း မေးခွန်းတွေမေးလွန်းလို့ ပတ်ပတ်ပြေးနေတဲ့သား၊ စာတွေ ဖတ်တယ်လို့တော့ ပြောတာပဲ၊
.
နောက်တစ်နှစ် နှစ်နှစ်ဆို သမီးအတွက်ပါ စာအုပ်ရှာရတော့မယ်
.
လူပျိုပေါက်သားသမီး၊ အထူးသဖြင့် သားရှိတဲ့ အမေအဖေတွေ ဒေါက်တာဖြိုးသီဟပြောတာရေးတာတွေ အမြဲလေ့လာနေသင့်တယ်ဗျ၊ ကိုယ်တွေ ငယ်ငယ်က ဖတ်ခဲ့ရတဲ့ ဒေါက်တာမောင်မောင်ညိုတို့ထက် အများကြီး နားဝင်အောင်ရေးတတ်ပြောတတ်တဲ့သူပါ၊ အောက်မှာလင့်ပေးထားပါတယ်


https://web.facebook.com/phio.thiha

Thursday, 30 April 2020

ကြွေရက်ကယ်စောလို့ နှမြောမိတယ်ထွေးညိုရယ် .



. . . ရင်ဂိုတို့ မာရဇ္ဇတို့ ဇော်ဝင်းထွဋ်တို့ခေတ်မှာ လူဖြစ်လာတဲ့ ကိုယ့်အတွက် ထွေးညိုသီချင်းက တော်တော်လေး ခေတ်နောက်ကျတဲ့သီချင်းတစ်ပုဒ် ဆိုပေမယ့် အမေ့ကျေးဇူးနဲ့ ခေတ်ဟောင်းတေးတွေ ကြိုက်တတ်တဲ့ကိုယ့်အတွက် ထွေးညိုသီချင်းကလည်း ကိုယ့်အကြိုက်ဆုံးတစ်ပုဒ်အပါအပေါ့၊ နောက်ပိုင်း ထွေးညိုတို့ ကိုရင်သစ္စာတို့ ဘကြီးမှုန်တို့ဇာတ်လမ်းတွေကို သိလိုက်ရတဲ့အချိန်မှာ ဇာတ်လမ်းလေးနဲ့တွဲပြီး ပိုလို့တောင် ကြိုက်မိသေးတယ်၊ သီချင်းထဲက ကိုရင်သစ္စာက စစ်သားမို့လို့ ကိုယ်တိုင်စစ်သားဖြစ်လာတဲ့အချိန်မှာ ရွာအပြန်ညောင်ညိုပင်ရိပ်ကစောင့်နေမယ့် ထွေးညိုမရှိခဲ့ပေမယ့် ထွေးညိုကို ကြိုက်နေတာတော့ လျော့မသွားတဲ့အပြင် တိုးတောင်လာသေးလားမှတ်ရ
.
. . . ထွေးညိုသီချင်း အခု ယူကျုမှာဖြစ်ဖြစ် လိုက်ရှာကြည့်လိုက်ရင် ငါးမိနစ်ကျော်ရုံလေးနဲ့ သီချင်းအဆုံးသတ်သွားတာကို တွေ့ရဖို့များတယ်။ ရွာအဝင်လမ်းဝယ် မောရင်းပန်းရင်း လွမ်းစရာကြုံတော့တယ် ဆိုတဲ့ ကိုရင်သစ္စာရဲ့ အလွမ်းခန်းနဲ့ သီချင်းကို အဆုံးသတ်ထားတာကိုပဲ တော်တော်များများက နားထောင်ဖြစ်ကြတော့မယ်ထင်တယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အခုခေတ် ပြန်ရှာလို့လွယ်တဲ့ သီချင်းအပုဒ်တွေကလည်း အဲသည်နေရာမှာတင် အလွမ်းနဲ့ အဆုံးသတ်ပြီး ဇာတ်နာထားလိုက်ကြတာကိုး
.
. . . ထွေးညိုသီချင်းကို အဆုံးထိသာ သေချာနားထောင်မိရင် ထွေးညိုသီချင်းကို အခုကြိုက်နေကြသလောက်ကြိုက်ကြပါတော့မလားလို့ သံသယဖြစ်မိတယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သီချင်းက နောက်ပိုင်းမှာ နိုင်ငံရေးတွေပါလာတာကိုး

နှောင်းလေပြီ
ညောင်းရွက်ကယ်လေပွေချီတော့
မြေမဟီ ကြွေကာကျသည့်နှယ်
ကြွေရက်ကယ်စောလို့ နှမြောလှတယ်ထွေးညိုရယ်
ဆိုပြီး ထွေးညိုကို လွမ်းပြရင်းနဲ့ (ဆိုရှယ်လစ်)ခေတ်ကြီးက ဘယ်လောက်တောင် စည်ပင်တိုးတက်နေကြောင်း လွမ်းကြွားလေး ကြွားပြသလို ခံစားရမိတာကြောင့် သီချင်းအဆုံးထိ သေချာနားထောင်ကြည့်ရင် အစပိုင်းနားထောင်ရသလောက် ကောင်းပါ့မလားလို့ တွေးမိတာဖြစ်ပါတယ်၊
.
. . . တကယ်တော့ ထွေးညိုသီချင်းရယ်လို့မှ မဟုတ်ပါဘူးလေ
လုပ်ငန်းကိုင်ငန်းလေးကောင်းလို့ သောင်သာလို့ လူလူသူသူဖြစ်လာပြီဆိုလားရင် ငွေစကြေးစရွှင်လာပြီလားဆိုရင် အာ့လိုလူတွေကို မြေရှင်ယာရှင် စနစ်ဆိုးတို့ အရင်းရှင် အမြတ်ကြီးစားတို့ ခေါင်းပုံဖြတ်ဂုတ်သွေးစုပ်တို့ ဆိုတဲ့ မတန်ရင်ကာ တံဆိပ်ရိုင်းကြီးတွေတပ် လူဆိုးကြီးတွေလုပ်ပြီး ဇာတ်တွေနာပြကြတာ ထွေးညိုသီချင်းတစ်ပုဒ်ထဲမှာတင် မဟုတ်ပါဘူးလေ၊ အခု ယူကျုတို့ဘာတို့မှာ ပြန်ရှာရင် ရနိုင်တဲ့ အသံသွင်းကက်ဆက်ဇာတ်လမ်းတွေ ဇာတ်ထုပ်တွေ၊ ကိုယ်တွေငယ်ငယ်ကတောင် မီသေးတဲ့ ပြဇာတ်တွေမှာဆိုရင် ဆင်းရဲသားကျောမွဲတွေကသာ ဘာလုပ်လုပ်အမှန်၊ သူတို့သာလျှင် အဖိနှိပ်ခံနေရတဲ့လူတန်းစား၊ အရင်းရှင်တွေက သူတို့ကိုခေါင်းပုံဖြတ်အမြတ်ထုတ်ပြီး မသထာရေစာတွေ စားနေရသလိုမျိုး မြန်မာပြည်တစ်နံတစ်လျားမှာ ဆိုကြ ကကြ ဇာတ်တွေနာခဲ့ကြတဲ့ အကျိုးဆက်တွေက ပြီးခဲ့တဲ့ တပ်မတော်အစိုးရလက်ထက်ထိတောင် ခရိုနီခရိုပြာဆိုပြီး တံဆိပ်တပ်ခံနေရတုန်း ဗီလိန်ဇာတ်သွင်းခံနေရတုန်းမို့လား
.
. . . အခု လက်ထက်တော်ကြီးကျမှသာ ခရိုနီခရိုပြာလို့မခေါ်ရဘူး တိုက်ကွင်းဆိုလားခေါ်ရမယ်ဆိုပြီး အမှာတော်စကားကြောင့် ခရိုနီခရိုပြာနဲ့ အရင်းရှင်ဂုတ်သွေးစုပ်ဇာတ်ကြီးတွေ တစ်ခန်းရပ်သွားသလိုလိုရှိပေမယ့် အရင့်အရင် အနှစ်သုံးလေးဆယ်ကျော် နားထဲစွဲ နှလုံးသားထဲ စွဲလာခဲ့တဲ့ ထွေးညိုတို့ ဇာတ်နာတဲ့ အယူတွေက မပျောက်ကြသေးတော့ စက်ရုံအလုပ်ရုံတွေမှာ တစ်ခုခု အလုပ်သမားတွေက ဆူပုန်အုံကြွလုပ်ကြတယ်ဆိုရင်တောင် ကိုယ့်နိုင်ငံသား အောက်ခြေလူတန်းစား အရေအတွက်တစ်ခုကို အလုပ်အကိုင်ပေးထားတဲ့ စက်ရုံပိုင်ရှင်ကို ဥပဒေကပေးထားတဲ့ အကာအကွယ်တောင်မပေးနိုင်ဘဲ ထွေးညိုတို့အုပ်စုကို ဥပဒေနဲ့အညီ တားဆီးရမှာ လက်တွန့်နေကြတုန်းမို့လား၊ ဟိုကဂုတ်သွေးစုပ် အရင်းရှင်ကြီးက သူ့အခြေအနေမဟန်ရင် ရေကြည်ရာမြက်နုရာ ထွက်သွားမှာဖြစ်ပေမယ့် လတ်တလော စက်ရုံမှာ အလုပ်လုပ်နေကြတဲ့ နေ့စားလစား ထွေးညိုလေးတွေမှာ သုံးလစာ လုပ်ခလေးပိုက်ပြီး သောင်ပြင်မှာလွှတ်တဲ့ ဟင်္သာလေးဖြစ်သွားမှာမဟုတ်ဘဲ သံစဉ်တို့ မြတ်နိုးတို့ နာမည်ပြောင်းလိုက်ကြရတာကိုရော ဘယျသူက ဇာတျနာနပေေးနိုငျကွအုံးမှာပါလိမ့်
.
. . . အလုပ်သမားတွေ ဆူပူအုံကြွတာကို အလုပ်ရှင်ကဥပဒေအကာအကွယ်မရတာရယ် အစိုးရရဲ့ စောင့်ရှောက်မှုကိုမရတာရယ်ကြောင့် စက်ရုံကို ပိတ်လိုက်ရတယ် အလုပ်တွေရပ်လိုက်ရတယ် တစ်ခြားကိုပြောင်းသွားရပြီ ဆိုတဲ့ သတင်းတွေမြင်ရကြားရတိုင်း ကိုယ်ကတော့ မြေရှင်ယာရှင်စနစ်ဆိုးတွေကြောင့် အသေဆိုးသေခဲ့ရတဲ့ ထွေးညိုလေးအတွက်ပဲ ဆုတောင်းပေးနေမိတော့တယ်
.
အကြောင်းဖန် နှောင်းကံမွဲ
နန်းလယ်ဗွေ အခြေမလှခင်ဝယ်
ပန်းစံပယ်ကြွေ မြေခမရွှင်တယ်
မောင်ကြီးဆုတောင်းမယ်ကွယ်
ကောင်းရာအခြေရောက်ရစေသားတကယ်
.
ဗိုလ်ကောင်း
၃၀ ဧပြီ ၂၀၂၀

Wednesday, 15 April 2020

အမှတ်ပေးစည်းမျဉ်း



. . . မိန်းမနဲ့ ယောက်ျား ကွာခြားတာတွေ အများကြီးရှိတဲ့အထဲမှာ အမှတ်ပေးစနစ်ကွာခြားတာလေးကို ပြောပြချင်တယ်၊ အမှတ်ပေးစနစ်ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတော့ သူ့အတွက် တစ်ခုခု လုပ်ပေးလို့ သူတို့တွေက အသိအမှတ်ပြုပေးလိုက်တဲ့ အမှတ်ပေးစနစ်မျိုးပေါ့၊ ဥပမာ ယောက်ျားက မိန်းမကို ပန်းတစ်စည်းပေးရင် မိန်းမက ယောက်ျားကို အမှတ်ပေးလိုက်တဲ့ဟာမျိုး၊ မိန်းမက ယောက်ျားကို အင်္ကျီတစ်ထည်ဝယ်ပေးရင် ယောက်ျားက မိန်းမကို အမှတ်ပေးလိုက်တဲ့ဟာမျိုး၊ အဲသည်လို အမှတ်ပေးပုံတွေဟာ မိန်းမနဲ့ယောက်ျားမှာ မတူကြဘူးရယ်တဲ့
.
. .. ယောက်ျားတွေဘက်က စပြီးပြောပါမယ်၊ ယောက်ျားတစ်ယောက်က ပစ္စည်းတစ်ခုခု လက်ဆောင်ရတာပဲဖြစ်ဖြစ် မိန်းမ ရည်းစားက ပေးတာဖြစ်ဖြစ် အိမ်မှာ ယောက်ျားအတွက် အသုံးဝင်တာ တစ်ခုခု ဝယ်လိုက်တာဖြစ်ဖြစ်၊ တခြား အခွင့်အရေးတစ်ခုခု ပေးတာပဲဖြစ်ဖြစ်ပေါ့၊ အဲလိုမျိုးတွေမှာ ယောက်ျားတွေက အဲသည်ပစ္စည်း အဲသည်အခွင့်အရေးအတွက် ပေးတဲ့ ပေးမှတ်က သူတို့တွေ အဲဒါကို ဘယ်လောက် တန်ဖိုးထားသလဲ ဘယ်လောက်အသုံးဝင်သလဲ ဘယ်လောက်ကြိုက်သလဲဆိုတဲ့ပေါ်မှာ မူတည်ပြီး အမှတ်ပေးတတ်ကြတယ်။ ဥပမာ ညပိုင်းထမင်းမစားခင် အာမီရမ်သောက်တာကို မိန်းမက အပြစ်မပြောဘူးဆိုရင် ငါးမှတ်၊ အမြည်းလေးပါ လုပ်ပေးတယ်ဆိုရင် ဆယ့်ငါးမှတ်၊ အမြည်းလုပ်ပေးပြီး နံဘေးမှာထိုင်အဖော်လုပ်ပေး ပြောတာလေးတွေ နားထောင်ပေးတယ်ဆို သုံးဆယ့်နှစ်မှတ်၊ ထိုင်နေကြရင်း ယောက်ျားက မပြောရဘဲ မိန်းမကချည်း မသောက်ဘဲရစ်လာပြီဆိုရင် ဆယ့်ကိုးမှတ်ပြန်နုတ် စသည်ဖြင့်ပေါ့။ အရမ်းလိုချင်နေတဲ့ အိုင်ဖုန်းနောက်ဆုံးပေါ် ဝယ်ပေးတာတို့ဘာတို့ဆိုရင် အမှတ် ငါးရာ့ခြောက်ဆယ် စသည်ဖြင့် တစ်ခါတည်း ပေးပစ်လိုက်တာ၊ အဲ ယောက်ျားမကြိုက်တတ်တဲ့ အဝတ်အစားမျိုး ဘယ်လောက်ပဲ တန်ဖိုးကြီးကြီး ဝယ်ပေးတာမျိုးပဲ ဖြစ်ဖြစ် ကိုယ့်အကြိုက်မဟုတ်ရင် ငါ့မိန်းမငါ့ကို ဝယ်ပေးရှာသားဆိုတဲ့ သနားမှတ်လေး နှစ်မှတ်သုံးမှတ်လောက်ထက် ပိုမပေးတာမျိုး ယောက်ျားတွေက လုပ်တတ်တယ်
.
. . . မိန်းမတွေကျတော့ အာ့လိုမဟုတ်ဘူး၊ သူတို့က အကြိမ်ရေနဲ့အမှတ်ပေးကြတာမျိုး၊ သူတို့ကို ဘယ်လောက်ကြိုက်တဲ့ပစ္စည်းဖြစ်ဖြစ် ဘယ်လောက်တန်ဖိုးကြီးတဲ့ပစ္စည်းဖြစ်ဖြစ် ပေးရင် တစ်ကြိမ်အတွက် ဥပမာ သူတို့က သတ်မှတ်ထားတဲ့ တစ်ခါပေးသုံးမှတ်ဆို သုံးမှတ်ပဲ အာ့ထက်ပိုမပေးဘူး။ ပစ္စည်းက ဘယ်လောက်တန်ဖိုးကြီးကြီးနော် ဘယ်လောက်သူတို့လိုချင်တဲ့ အခွင့်အရေးပဲဖြစ်ဖြစ်နော် တစ်ခါကို သုံးမှတ်က သုံးမှတ်ပဲ။ စိန်တစ်ဆင်စာဝယ်ပေးလည်း မသကာ ပိုပေးရင် သုံးမှတ်ပေးနေကျကနေ ဆယ်မှတ်လောက် တက်ရင်တက်သွားဖို့ပဲ ၊ ယောက်ျားတွေလို အမှတ်ငါးရာ့သုံးဆယ်တို့ ခြောက့်ရာ့လေးဆယ်တို့ ရော့အင့်ဆိုပြီး အပုံလိုက်မပေးဘူး။ သူတို့သွားချင်တဲ့ ကမ်းခြေကို လိုက်ပို့တယ်နော် ခါတိုင်းသုံးမှတ်ပေးရင် ရှစ်မှတ်လောက်ပေးရင်ပေးလိုက်မယ် အာ့တာမိုင်ကုန်ပဲ
.
. . . ဆိုတော့ကာ ယောက်ျားလေးတွေဆီက အမှတ်လိုချင်ရင် မိန်းမတွေက သူတို့ဘာကြိုက်တာလဲ သိဖို့က အရမ်းအရေးကြီးတယ်၊ သူတို့ ဟတ်ထိမှ အမှတ်ရမှာလေ၊ နောက်ဆုံးကုန်ကုန်ပြောရရင် ယောက်ျားလေးတွေက ဘာမှ မတွေးမတောဘဲ တီဗီရှေ့ တွေ့ကရာလိုင်းဖွင့်ပြီး ငူငူကြီးထိုင်နေတာကို သွားမနှောင့်ယှက်ရင်တောင် အမှတ်တွေ တစ်ပုံကြီးရတတ်တာမျိုး၊ သူတို့အကြိုက်သိဖို့က သိပ်အရေးကြီးတာ
.
. . . မိန်းမတွေက တစ်ကြိမ်မှာ တစ်မှတ်ပဲပေးတာဆိုတော့ အမှတ်များများလိုချင်ရင် အကြိမ်ကြိမ်ပေးနေရမှာပေါ့တဲ့၊ အမှတ်လိုချင်တဲ့ သကောင့်သားတွေအတွက် နည်းလမ်းရှိပါတယ်ဗျ၊ အဲဒါက ပစ္စည်းတစ်ခုတည်းကို သူတို့စိတ်ထဲ အကြိမ်ကြိမ်ရနေတယ်လို့ ထင်အောင်လုပ်ရတာ၊ ဥပမာပေါ့ မိန်းမက လက်စွပ်လေးလိုချင်တယ်ပေါ့ ကိုယ်ကလည်း ဝယ်ပေးမယ်လို့ သေချာပြီဆိုရင် ချက်ချင်းကြီး ဝယ်လာပြီး စပရိုက်သွားမတိုက်လိုက်နဲ့၊ အာ့လိုလုပ်ရင် ခင်ဗျား သုံးမှတ်ပဲရမှာ မတန်ဘူး၊ ဒီလိုသာလုပ်
.
. . . သူကြိုက်တဲ့ လက်စွပ်က ဘယ်တစ်ခုဆိုတာ ဘယ်လောက်သေချာနေပါစေအုံးတော့ ခင်ဗျား အွန်လိုင်းပေါ်တက်ပြီး လက်စွပ်တွေ လျှောက်ရှာ ပုံစံတွေလျှောက်ကြည့် မိန်းမကိုခဏတိုင်း အာ့အကြောင်းပြောနေလိုက်၊ ခင်ဗျားတစ်ခါပြောလို့ သူ့စိတ်ထဲ ခင်ဗျားလက်စွပ်ဝယ်ပေးမယ့်ကိစ္စ တစ်ကြိမ်သိတိုင်း ခင်ဗျား သုံးမှတ် သုံးမှတ် ရနေမှာ၊ နောက်အပြင်သွားတယ်နော် သူမပါဘူးဆိုလည်း လက်စွပ်ဆိုင်ဘက်သွား နည်းနည်းပါးပါးကြည့်လာခဲ့ပြီး အိမ်ရောက်ရင် ပြန်ပြော မိန်းမရေ လက်စွပ်ဆိုင်ဘက်ရောက်ခဲ့တယ်သိလား သဲအတွက် လက်စွပ်တွေတောင်ကြည့်လာခဲ့သေးတယ်၊ ခင်ဗျား အာ့လိုသာ ကျပ်ကျပ်လုပ်နေလိုက် အမှတ်တွေက ပွားပွားနေတာ၊ တစ်ပတ်ဆယ်ရက်လောက် အာ့လိုလုပ်ပြီးမှ လက်စွပ်ကို တကယ်ဝယ်ပေးတဲ့ အချိန်လည်းရောက်ရော အရင်က သုံးမှတ်ပဲ ရနိုင်တဲ့ကိစ္စတစ်ခုအတွက် အမှတ် သုံးရာငါးဆယ့်ခုနစ်မှတ်ဆိုလည်းဟုတ် ရှစ်ရာနှစ်ဆယ့်ကိုးမှတ်ဆိုလည်းဟုတ်၊ ခင်ဗျားပွားယူတတ်ဖို့ပဲလိုတာ
.
. . . လက်စွပ်ဝယ်ပေးပြီးပြီမို့လား အမှတ်တွေ ထပ်ယူလို့ရသေးတယ်၊ နောက်နေ့ စိတ်ကူးပေါက်တဲ့ အချိန်တိုင်း မိန်းမ လက်စွပ်လေးက လှလိုက်တာ ငါ့မိန်းမနဲ့တော်တော်လိုက်တယ် စသည်ဖြင့် သတိရတိုင်း လက်စွပ်အကြောင်း ထပြောနေလိုက်၊ တစ်ခါပြောသုံးမှတ် မပိုင်ပေဘူးလား
.
. . . ကိုယ့်ညီတို့အတွက် သင်ခန်းစာက ရည်းစားတို့ ကောင်မလေးတို့ မိန်းမတို့ နောက်ဆုံး အမေပဲဖြစ်ဖြစ် ညီမပဲဖြစ်ဖြစ် ကိုယ်က တစ်ခုခု လုပ်ပေးရမယ် ဝယ်ပေးရမယ်ဆို ဘယ်တော့မှ စပရိုက်သွားမတိုက်နဲ့ မတန်ဘူး၊ အမှတ်တွေကို ရသလောက်သာ သဲ့ယူ
.
. . . ညီမလေးတွေကတော့ ကိုယ့်ကောင်လေး ဘာကြိုက်တတ်သလဲ သိအောင်လုပ်ပေါ့ ပြောသာပြောရတာပါ၊ ညည်းတို့တွေက သိသိကြီးနဲ့ ယောက်ျားတွေ မကြိုက်တာတမင်ရွေးရွေးလုပ်တတ်ကြတဲ့သူ ရစ်တတ်ကြတဲ့သူ ပိတ်ပင်တတ်ကြတဲ့သူ လက်ဆောင်ဝယ်ပေးရင်တောင် သူကြိုက်ဖို့ထက် ကိုယ်ကြိုက်ဖို့က ပိုအရေးကြီးတယ် သဘောထားတတ်ကြတဲ့သူတွေဆိုတော့ ပြောပြနေလည်း အပိုပါပဲ
.
. . . အဲသည်အမှတ်တွေက ဘာလုပ်ရမှာတုန်း
ဟ နင့်မေကလွှား အမှတ်ပေးစနစ်မှာ ပေးမှတ်တင်ရှိတာမဟုတ်ဘူး နုတ်မှတ်တွေလည်းရှိတယ်၊ ကိုယ့်ညီတို့အနေနဲ့ အခြေအနေပေးရင်ပေးသလို အမှတ်တွေကို များများပွား များများစုထား၊ နောက်ပိုင်း နုတ်မှတ်တွေအတွက် ကာမိတာပေါ့
.
ဗိုလ်ကောင်း
၁၅ ဧပြီ ၂၀၂၀

Tuesday, 14 April 2020

Trace Together app

. . . ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါတိုက်ဖျက်ရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စင်္ကာပူအစိုးရ အသုံးပြုတဲ့ တယ်လီဖုန်း APP တစ်ခုအကြောင်း ပြောပြချင်ပါတယ်၊ ကိုယ်ကျွမ်းကျင်တဲ့ နယ်ပယ်မဟုတ်လို့ အစက မရေးဘူးလို့ စိတ်ကူးထားပေမယ့် ဘယ်သူမှ ရေးကြတာမတွေ့လို့ ဘယ်သူမှလည်း ဒီအကြောင်းပြောကြတာ အစိုးရကို အကြံပြုတာ မတွေ့လို့ (ကိုယ်မသိတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်) အထောက်အကူလေးတစ်ခု အကြံဉာဏ်လေးတစ်ခု ဖြစ်လိုဖြစ်ငြား ဒီစာကို ရေးပါတယ်
.
. . . Android & iOS နှစ်ခုလုံးမှာ သုံးလို့ရတဲ့ ဒီဟာလေးက ဘလူးတုဆက်သွယ်ရေးကိုသုံးပြီး ဒီဟာလေး ဖုန်းထဲထည့်ထားတဲ့သူတွေအချင်းချင်း အနည်းဆုံး မိနစ်သုံးဆယ် နှစ်မီတာအကွာမှာ အတူရှိနေမိရင် မှတ်တမ်းတင်ပေးထားတဲ့ app လေးဖြစ်ပါတယ်၊ အဓိက အလုပ်က တစ်ယောက်ယောက်များ ရောဂါရှိတယ်လို့ အတည်ပြုခံရခဲ့ရင် သူနဲ့ ဘယ်သူတွေ ဘယ်လောက်ကြာကြာ အတူရှိနေသလဲကို နောက်ကြောင်းလိုက်ပေးမယ့် ဟာလေးဖြစ်ပါတယ်။
.
. . . စင်္ကာပူအစိုးရနည်းပညာအေဂျင်စီက ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ app လေးမို့ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့တော့ ဒီအတိုင်းယူသုံးလို့ မရပေမယ့် မြန်မာနိုင်ငံမှာလည်း အလားတူ app မျိုး လုပ်ပြီး ပြည်သူတွေ သုံးကြဖို့ အစိုးရက တိုက်တွန်းရင် ဖြစ်နိုင်စရာရှိပါတယ်၊ လူတိုင်းနီးပါးလက်ထဲမှာလည်း ဖုန်းတွေကိုင်ထားကြတဲ့ မြန်မာပြည်အနေနဲ့ ပိုးတွေ့သူနဲ့ ဘယ်သူတွေ အနီးကပ်နေခဲ့သလဲဆိုတာ သေချာနောက်ကြောင်းလိုက်နိုင်ဖို့ အများကြီး အထောက်အကူဖြစ်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်
.
. . . ကုန်ခဲ့တဲ့ မတ်လ ၂၀ ရက်ကတည်းက သတင်းတွေမှာ တွေ့နေရတာမို့ အဲသည် app လေး ဘယ်လောက်အလုပ်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ စင်္ကာပူအစိုးရလည်း သိနေလောက်ပါပြီ၊ အစိုးရချင်း ဆက်သွယ်ပြီး သူတို့ developer တွေနဲ့ချိတ်ဆက် အားသာချက် အားနည်းချက်တွေ မေးပြီးလုပ်ရင် ပိုကောင်းတဲ့ဟာကို ရနိုင်မယ်ထင်ပါတယ်
.
. . . ဒီကိစ္စက နည်းပညာနဲ့ အစိုးရမူဝါဒ ပေါင်းစပ်အလုပ်လုပ်ရမည့်ကိစ္စမို့ ဒီလောက်ပဲ ရေးပါတော့မယ်၊ အစိုးရအတွက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားစရာတစ်ခုအနေနဲ့ အာဏာပိုင်တွေခေါင်းထဲရောက်အောင် ပို့ပေးကြဖို့ ပန်ကြားလိုပါတယ်ခင်ဗျ
.
ဗိုလ်ကောင်း
၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၀
.
https://www.straitstimes.com/…/coronavirus-singapore-develo…

ရောဂါနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ဥပဒေနှစ်ခု

ကိုရိုနာရောဂါကာကွယ်နှိမ်နင်းရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လိုအပ်လို့ တရားဥပဒေအရ တရားစွဲ အရေးယူမှုတွေ လုပ်နေကြတဲ့ နေရာမှာ ဥပဒေ ၂ ခုကို အဆင်ပြေသလို သုံးနေကြတာတွေ့လို့ စဉ်းစားမိတာလေးတွေ ရေးလိုက်ပါတယ်
.
. . . သတင်းတွေအရဆိုရင် ရန်ကုန်က ဘာသာရေးဝတ်ပြုဆုတောင်းပွဲလုပ်ခဲ့သူ လေးဦးကို #သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲမှုဥပဒေ နဲ့ အရေးယူခဲ့ပြီး နေပြည်တော်က စည်ပင်ရိပ်သာမှာထားတဲ့ စောင့်ကြည့်နေတဲ့ စည်းကမ်းမလိုက်နာသူပြည်တော်ပြန်( ၃) ဦးကို #ကူးစက်ရောဂါများကာကွယ်နှိမ်နင်းခြင်းဥပဒေပုဒ်မ( ၁၈)အရ အရေးယူထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီဥပဒေ နှစ်ခုနဲ့ ပတ်သက်ပြီးလေ့လာထားတာလေးတွေရယ် တွေးမိတာလေးတွေရယ်ကို ပြောပြပါမယ်
.
. . . #သဘာဝဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲမှု ဥပဒေမှာ
“လူသို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်များတွင် ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပွား ခြင်းကြောင့် သော်လည်းကောင်း၊ . . . အများပြည်သူ၏ အသက်အိုးအိမ်ဥစ္စာပစ္စည်း၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်း၊ အခြေခံအဆောက်အအုံများ၊ လုံခြုံရေး၊ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများကို ဆိုသည်” လို့ ပုဒ်မ ၂ မှာဖော်ပြထားတဲ့အတွက် ကူးစက်ရောဂါတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း ဒီဥပဒေက အကျုံးဝင်တာကိုတွေ့ရပါတယ်။ ပြစ်မှုနှင့်ပြစ်ဒဏ်များအခန်းမှာ ရန်ကုန်က ဘာသာရေးဆရာတွေကို စွဲဆိုနိုင်ဖွယ်ရှိတဲ့ ပုဒ်မ ၂ ခုတွေ့မိပါတယ်။ ပုဒ်မ ၂၅ နဲ့ ပုဒ်မ ၂၉ တို့ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာတွေရေးထားလဲ ကြည့်ရအောင်ပါ
.
ပုဒ်မ ၂၅။ မည်သူမဆို ဆန်းစစ်ချက်မပြုလုပ်ဘဲ ပေါ့ဆစွာဆောင်ရွက်မှု တစ်ခုခုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ဘေးအန္တရာယ် တစ်စုံ တစ်ရာ ကျရောက်နိုင်သည်ကိုသိလျက်နှင့် တမင်ပြုလုပ်မှုကြောင့် ဖြစ်စေ၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်ပေါ်လျှင် သို့မ ဟုတ် ဖြစ်ပေါ်စေရန်အကြောင်းရှိလျှင် ထိုသူကို သုံးနှစ်ထက်မပိုသော ထောင်ဒဏ်ချမှတ်ရမည့် အပြင်ငွေဒဏ်လည်း ချမှတ်နိုင်သည်။
ပုဒ်မ ၂၉။ မည်သူမဆို ဤဥပဒေအရ ထုတ်ပြန်သောနည်းဥပဒေများ၊ အမိန့်ကြော်ငြာစာနှင့် အမိန့်တို့ပါ တားမြစ်ချက် တစ်ရပ်ရပ်ကို ဖောက်ဖျက်ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှားစီရင်ခြင်းခံရလျှင် ထိုသူကိုတစ်နှစ်ထက်မပိုသော ထောင်ဒဏ် ဖြစ်စေ၊ ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံး ဖြစ်စေချမှတ်ရမည်။
.
တစ်ခါ ဒီဥပဒေရဲ့ ပုဒ်မ ၄၁ မှာ “ ဤဥပဒေပါ ပြစ်မှုတစ်ရပ်ရပ်ကို သက်ဆိုင်ရာတိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့၏ ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်ဖြင့်သာ တရားစွဲဆိုရမည်။” လို့လည်း ပါနေတာကို တွေ့ရပြန်ပါတယ်။
.
. . . ဒါကြောင့် မေးစရာမေးခွန်းက ရန်ကုန်က ဘာသာရေးဆရာလေးယောက်ကို တရားစွဲဖို့အတွက် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့ရဲ့ ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက် ယူထားပြီးပြီလား၊ အဲသည်အဖွဲ့က ဖွဲ့ရောဖွဲ့ထားရဲ့လားဆိုတာဖြစ်ပါတယ်။
.
#ကူးစက်ရောဂါများကာကွယ်နှိမ်နင်းရေးဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၄ မှာ
“ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက လုပ်ပိုင်ခွင့် အပ်နှင်းခြင်းခံရသော အဖွဲ့အစည်းသို့မဟုတ် အရာရှိသည် အောက်ပါကိစ္စရပ်များအတွက် တားမြစ်ပိတ်ပင်သည့် သို့မဟုတ် ကန့်သတ်သည့်အမိန့် ထုတ်ပြန်နိုင်သည်” လို့ပါရှိပြီး “14 (ဃ)။ မီးရထား၊ မော်တော်ယာဉ် လေယာဉ် ရေယာဉ် သို့မဟုတ် အခြားယာဉ်တစ်မျိုးဖြင့်ရောက်ရှိလာသူများအနက် အဓိက ကူးစက်မြန်ရောဂါဖြစ်ပွားနေသူ ပါရှိလာပါက ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးရန်အလို့ငှာ သီးခြားထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် လိုအပ်သောအချိန်အထိ ပြင်ပသို့ထွက်ခွာသွားလာခွင့်” ဆိုပြီး ပြဌာန်းထားတာကိုတွေ့ရပါတယ်။
.
နေပြည်တော် စည်ပင်ရိပ်သာမှာ စောင့်ကြည့်နေတဲ့ ပြည်တော်ပြန်တွေကို ဒီဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၄ အရ ကန့်သတ်မိန့်ထုတ်ပြန်ထားတာရှိရဲ့လားဆိုတာ မေးစရာရှိပါတယ် (ဥပဒေအရ ကန့်သတ်မိန့် တရားဝင်ထုတ်ပြန်ထားတာ မဟုတ်ဘူးဆိုရင် အဲသည်ဂယ်ပေါက်ကို စွပ်စွဲခံရသူက ဖောက်ထွက်နိုင်ပါတယ်)။ နောက်တစ်ခုက သူတို့ဟာ ရောဂါဖြစ်ပွားနေသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရတဲ့သူမဟုတ်တဲ့အတွက် ပုဒ်မ ၁၄(ဃ) နဲ့လည်း ကင်းလွတ်ခွင့်ရနိုင်စရာအကြောင်းရှိနေပါတယ်
.
. . . ကမ္ဘာမှာရော မြန်မာမှာပါ တစ်ခါမှ မကြုံဖူးတဲ့ ဒီလိုအဖြစ်အပျက်မျိုးကို ဥပဒေအရ ကိုင်တွယ်ဖို့ လိုလာတဲ့အခါမှာ တည်ဆဲဥပဒေတွေမှာ အားနည်းချက်တွေ ရှိနေနိုင်ပါတယ်၊ အပေါ်က ကျနော်ထောက်ပြခဲ့တဲ့ အချက်တွေက ဥပဒေရဲ့ဂယ်ပေါက်တွေပါ၊ ဒါတွေကို အချိန်မီ ပြင်ဆင်ဖို့လိုနေပေမယ့် အခုချိန်မှာ လွှတ်တော်ကလည်း အလုပ်လုပ်ဖို့မဖြစ်နိုင်တဲ့အတွက် တည်ဆဲဥပဒေတွေထဲမှာ ပြဌာန်းထားတဲ့အတိုင်း လိုအပ်တဲ့ တားဆီးမိန့် ကန့်သတ်မိန့်တွေကို လိုအပ်သူတွေက အတည်တကျ ထုတ်ပြန်ထားဖို့ လိုနေပြီဖြစ်ပါတယ်၊ ဆိုလိုတာက မေတ္တာရပ်ခံသလိုလို ပန်ကြားသလိုလို လုပ်နေရင် တကယ်လိုအပ်လို့ တရားစွဲ အရေးယူတဲ့အခါ တရားစွဲသူတွေအတွက် အားနည်းချက်ဖြစ်ပြီး စွပ်စွဲခံရသူတွေအတွက် ဂယ်ပေါက်တွေ အများကြီးဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်
.
ကိုယ်က ဥပဒေ ပညာရှင်မဟုတ်တော့ ဒီလောက်ပဲ ပြောတတ်ပါတယ်၊ သိသူများ ဝေဖန်ဆန်းစစ်ကြည့်ကြပါကုန်
.
ဗိုလ်ကောင်း
၁၄ ဧပြီ ၂၀၂၀
.
မူရင်းဥပဒေတွေကို ဒီမှာဖတ်ပါ

#သဘာဝဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲမှု ဥပဒေ
https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=288
#ကူးစက်ရောဂါများကာကွယ်နှိမ်နင်းရေးဥပဒေ
https://www.mlis.gov.mm/lsScPop.do?lawordSn=8355